Platforma Delegowania Pracowników

Jaki jest obowiązujący czas pracy?

Dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (dyrektywa o delegowaniu) zobowiązuje każde państwo członkowskie do tego, żeby swoje własne wewnętrzne przepisy o maksymalnym czasie pracy i minimalnych okresach wypoczynku miały również zastosowanie do pracowników delegowanych.

Austriackie przepisy o czasie pracy i wypoczynku muszą być przestrzegane również w przypadku delegowania i wynajmu pracowników do Austrii z innych państw członkowskich UE oraz z państw nie będących członkami UE.

Gdzie uregulowany jest czas pracy i wypoczynku?

Normalny czas pracy

Nadgodziny

Maksymalne granice czasu pracy (z nadgodzinami włącznie)

Specjalne uregulowania dotyczące czasu pracy

Przerwa w pracy, okres wypoczynku

Dopuszczalne odstępstwa od okresu wypoczynku w weekendy i święta

Zastępczy okres wypoczynku

Zapisy czasu pracy

 

Gdzie uregulowany jest czas pracy i wypoczynku?

1. W ustawach

2. W układach zbiorowych i pod pewnymi warunkami również w umowach zakładowych.

Normalny czas pracy

Zasada
Normalny dobowy czas pracy (a więc bez nadgodzin) wynosi 8 godzin, normalny tygodniowy czas pracy (bez nadgodzin) 40 godzin.
Wiele układów zbiorowych przewiduje niższy tygodniowy wymiar normalnego czasu pracy.

Dopuszczalne odstępstwa

  • Układ zbiorowy może przedłużyć normalny dobowy czas pracy do 10 godzin.
  • Układ zbiorowy może ponadto w poszczególnych tygodniach dopuszczać wydłużenie czasu pracy do maksymalnie 48 godzin i do 9 albo 10 godzin na dobę, gdy w okresie rozrachunkowym przeciętny tygodniowy czas pracy nie przekroczy 40 godzin (lub normalnego czasu pracy określonego w układzie zbiorowym).
  • W celu uzyskania dłuższego czasu wolnego (np. krótki piątek), możliwe jest inne rozłożenie czasu pracy. W tym celu normalny dobowy czas pracy w poszczególne dni może wynieść do 9 godzin.
  • Jeżeli w celu uzyskania dłuższego okresu czasu wolnego wykorzystywane są dni pomostowe, to należy je rozliczyć w okresie następujących po sobie 13 tygodni (z tygodniem w którym występuje dzień pomostowy włącznie). W takim wypadku normalny dobowy czas pracy może wynieść maksymalnie 10 godzin, natomiast normalny tygodniowy czas pracy maksymalnie 50 godzin.
  • W ramach umów zakładowych lub w zakładach, w których nie ma rady zakładowej, na mocy umowy indywidualnej, normalny dobowy czas pracy może zostać wydłużony do 10 godzin, aby umożliwić 4-dniowy tydzień pracy.
Nadgodziny
  • Praca w godzinach nadliczbowych ma miejsce wtedy, gdy przekroczony jest albo dobowy albo tygodniowy normalny czas pracy.
  • Dozwolona liczba nadgodzin to 5 godzin w tygodniu plus dodatkowo 60 godzin w roku.
  • W tygodniu dozwolone jest jednakże maksymalnie 10 nadgodzin.
  • Odstępstwa od powyższego może określać układ zbiorowy.
  • W wypadku przejściowego szczególnie wysokiego zapotrzebowania na pracę, w celu zapobieżenia nieproporcjonalnie wysokim stratom ekonomicznym, możliwe jest uzgodnienie liczby nadgodzin w ramach umowy zakładowej na okres ciągły wynoszący maksymalnie 8 tygodni, a ogółem na maksymalnie 24 tygodnie w roku kalendarzowym, aż do osiągnięcia tygodniowego czasu pracy w wymiarze 60 godzin. Dobowy czas pracy nie może przy tym przekraczać 12 godzin. Do tego celu konieczne jest zawarcie umowy zakładowej — a w zakładach, w których nie ma rady zakładowej, umów indywidualnych — i dodatkowo zaświadczenie o braku szkodliwości z punktu widzenia medycyny pracy.
  • W przypadku wyczerpania wszystkich możliwości, właściwy inspektorat pracy może na wniosek pracodawcy uzasadniający pilną potrzebę wyrazić zgodę na wydłużenie czasu pracy.
    Inspektorat pracy może jednakże dopuścić dobowy czas pracy przekraczający 10 godzin oraz tygodniowy czas pracy przekraczający 60 godzin tylko w wypadku, gdy wymaga tego interes społeczny.
  • W przypadku wprowadzenia 4-dniowego tygodnia pracy, na mocy umowy zakładowej — a w zakładach, w których nie ma rady zakładowej na mocy umów indywidualnych — dobowy czas pracy może zostać wydłużony nadgodzinami do maksymalnie 12 godzin.
Maksymalne granice czasu pracy (z nadgodzinami włącznie)
  • Dobowy czas pracy może wynosić maksymalnie 10 godzin z nadgodzinami włącznie, chyba że AZG [austr. ustawa o czasie pracy] wyraźnie dopuszcza wyjątki, takie jak np. pozostawanie w gotowości do pracy oraz pewne prace przygotowawcze i końcowe, takie jak np. końcowa opieka nad klientem w handlu.
  • Tygodniowy czas pracy może wynosić maksymalnie 50 godzin z ewentualnymi nadgodzinami włącznie, chyba że AZG [austr. ustawa o czasie pracy] wyraźnie dopuszcza wyjątki, np. pozostawanie w gotowości do pracy.
  • Przeciętny tygodniowy czas pracy w okresie rozrachunkowym wynoszącym 17 tygodni nie może jednakże przekroczyć 48 godzin.
Specjalne uregulowania dotyczące czasu pracy

1. Praca na zmiany

  • Tygodniowy normalny czas pracy należy przeciętnie zachować w obrębie turnusu zmianowego.

2. Ruchomy czas pracy

  • Początek i koniec normalnego dobowego czasu pracy określają samodzielnie pracownicy w uzgodnionych ramach czasowych.
  • Ruchomy czas pracy musi być uregulowany w umowie zakładowej, a w zakładach, w których nie ma rady zakładowej, w pisemnej umowie (umowa o ruchomym czasie pracy).
  • Normalny dobowy czas pracy nie może przekraczać 10 godzin.
  • Przekroczenie przeciętnego tygodniowego normalnego czasu pracy w ramach ruchomego czasu pracy wynoszącego 40 godzin dozwolone jest tylko wtedy, gdy przewidziano możliwości przenoszenia kredytu czasowego.
  • W pojedynczych tygodniach normalny czas pracy nie może przekraczać 50 godzin.

3. Gotowość do pracy

  • Gdy do czasu pracy pracownika wchodzi regularnie i w znacznym zakresie czas gotowości do pracy, to normalny dobowy czas pracy może zostać wydłużony do 12 godzin, a tygodniowy normalny czas pracy, do 60 godzin.
  • Dobowy czas pracy może zostać wydłużony nadgodzinami do maksymalnie 13 godzin, a tygodniowy czas pracy do maksymalnie 60 godzin.
  • Warunkiem jest dopuszczenie tego w układzie zbiorowym, a w szczególnych przypadkach w umowie zakładowej albo na wniosek przez właściwy inspektorat pracy.

4. Praca w systemie dekadowym

  • Jest to z reguły praca przez 10 dni pracy, po których następują 4 dni wolne od pracy.
  • Taką pracę może dopuścić układ zbiorowy dla pracowników zatrudnionych przy dużych inwestycjach w interesie publicznym, albo na budowach przy umacnianiu potoków górskich i zapór przeciwlawinowych w regionach górskich.
  • Tygodniowy normalny czas pracy nie może przekraczać przeciętnie w okresie rozrachunkowym wynoszącym dwa tygodnie 40 godzin (np. pierwszy tydzień: 63 godziny, drugi tydzień: 17 godzin).
  • Normalny dobowy czas pracy nie może przekraczać 9 godzin.

5. Przypadki nadzwyczajne

  • W przypadku robót przejściowych nie cierpiących zwłoki, które muszą być podjęte natychmiast z powodów niemożliwych do przewidzenia ani do zapobieżenia w celu zażegnania bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi albo w przypadku stanu zagrożenia, albo są konieczne do zapobieżenia nieproporcjonalnej rzeczowej stracie ekonomicznej, a inne możliwe do przyjęcia działania zmierzające do osiągnięcia tego celu nie mogą być podjęte,
    możliwe jest przekroczenie granic czasu pracy albo skrócenie przerw w pracy i okresów wypoczynku.

Prace takie należy zgłosić na piśmie we właściwym inspektoracie pracy najpóźniej w przeciągu 4 dni od ich rozpoczęcia.

Przerwa w pracy
  • Gdy dobowy czas pracy przekracza 6 godzin, to należy przerwać dobowy czas pracy przerwą w pracy w wymiarze co najmniej 30 minut.
  • W przypadku pracy w systemie ciągłym przerwa w pracy musi być, natomiast w systemie półciągłym może być zastąpiona krótkimi przerwami o odpowiedniej długości.
Okres wypoczynku

Dobowy okres wypoczynku

Po zakończeniu dobowego czasu pracy należy zagwarantować pracownikom nieprzerwany okres wypoczynku wynoszący co najmniej 11 godzin.
Układ zbiorowy może skrócić nieprzerwany okres wypoczynku do co najmniej 8 godzin, gdy w przeciągu następnych 10 dni kalendarzowych inny okres wypoczynku zostanie odpowiednio wydłużony.
Skrócenie do poniżej 10 godzin możliwe jest jednakże wyłącznie wtedy, gdy układ zbiorowy przewiduje dalsze sposoby zagwarantowania wypoczynku pracownikom.

Tygodniowy okres wypoczynku

1. Wypoczynek weekendowy

  • Pracownicy mają w każdym tygodniu kalendarzowym prawo do nieprzerwanego wypoczynku w wymiarze 36 godzin, które muszą obejmować niedzielę.
  • Wypoczynek weekendowy musi rozpocząć się najpóźniej w sobotę o godz. 13:00.

Pracownicy wykonujący niezbędnie, konieczne prace końcowe oraz takie jak czyszczenie i konserwacja, mogą jednakże pracować najdłużej do godz. 15:00.
W przypadku włączenia dni pomostowych wypoczynek weekendowy musi najpóźniej rozpocząć się w sobotę o godzinie 18:00.

2. Wypoczynek w święta

W święta pracownicy mają prawo do nieprzerwanego wypoczynku w wymiarze co najmniej 24 godzin. Początek wypoczynku świątecznego musi zawierać się w okresie od godz. 00:00 do godz. 06:00 w dniu święta.

Świętami są

1 stycznia (Nowy Rok)
6 stycznia (Trzech Króli)
Poniedziałek Wielkanocny
1 maja (Święto Państwowe)
Wniebowstąpienie Pańskie
Poniedziałek Zielonych Świątek
Boże Ciało
15 sierpnia (Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny)
26 października (Święto Narodowe Austrii)
1 listopada (Wszystkich Świętych)
8 grudnia (Niepokalane Poczęcie NMP)
25 grudnia (Boże Narodzenie)
26 grudnia (Dzień Świętego Szczepana).

Dla wiernych Kościoła Ewangelickiego Augsburskiego i Helweckiego Wyznania, Kościoła Starokatolickiego oraz Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego świętem jest również Wielki Piątek.

W przypadku pracy w święta oprócz bieżącego wynagrodzenia przysługuje również wynagrodzenie za przepracowane godziny.

Dopuszczalne odstępstwa od okresu wypoczynku w weekendy i święta

1. Przypadki nadzwyczajne

W przypadku robót przejściowych nie cierpiących zwłoki, które muszą być podjęte natychmiast z powodów niemożliwych do przewidzenia ani do zapobieżenia w celu zażegnania bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi albo w przypadku stanu zagrożenia, albo są konieczne do zapobieżenia nieproporcjonalnej rzeczowej stracie ekonomicznej, a inne możliwe do przyjęcia działania zmierzające do osiągnięcia tego celu nie mogą być podjęte,
dozwolone jest zatrudnienie pracowników w czasie wypoczynku weekendowego i świątecznego.

Prace takie należy zgłosić na piśmie we właściwym inspektoracie pracy najpóźniej w przeciągu 4 dni od ich rozpoczęcia.

2. Wyjątki od okresu wypoczynku w weekendy i święta

a) Przepisy Arbeitsruhegesetz-Verordnung [austr. rozporządzenie o czasie wypoczynku] dla pewnych czynności określają wyjątki, np dla

  • Branży hotelarskiej
  • Branży rekreacyjnej
  • Komunikacji
  • Służby zdrowia
  • Teatrów, muzeów itp.
  • Pomocy drogowej i służb pogotowia
  • Prac z zakresu konserwacji i utrzymania ruchu.

b) Aby zapobiec stracie ekonomicznej oraz utrzymać zatrudnienie, możliwe jest określenie dalszych wyjątków w układach zbiorowych.

c) Premier rządu krajowego może w drodze rozporządzenia dopuścić inne wyjątki, gdy wymaga tego nadzwyczajna potrzeba regionalna w zakresie świadczeń zaopatrzeniowych.

d) Federalny Minister Pracy, Spraw Społecznych i Ochrony Konsumentów może w pewnych przypadkach (np. przy budowie/tworzeniu nowego środka trwałego) dopuścić na określony czas dalsze wyjątki.

W każdym przypadku pracownicy pracujący w weekend nabywają w zamian za wypoczynek weekendowy prawo do nieprzerwanego okresu wypoczynku w wymiarze 36 godzin w okresie tygodnia kalendarzowego, przy czym okres ten musi obejmować całą dobę w tygodniu.

Zastępczy okres wypoczynku

W przypadku, gdy pracownicy będą pracowali w okresie tygodniowego wypoczynku przewidzianego dla nich w rozkładzie czasu pracy, mają prawo do zastępczego okresu wypoczynku w następnym tygodniu roboczym.
Wymiar zastępczego okresu wypoczynku musi odpowiadać przepracowanemu okresowi czasu w przeciągu 36 godzin przed rozpoczęciem pracy w następnym tygodniu pracy.
Okres wypoczynku zastępczego musi być przyznany bezpośrednio przed rozpoczęciem następnego wypoczynku weekendowego, o ile przed przystąpieniem do pracy nie uzgodniono czegoś odmiennego odnośnie do wypoczynku zastępczego.

Zapisy czasu pracy

Zapis „Planu czasu pracy”

  • Zapis ten musi być wywieszony w odpowiednim miejscu, które będzie łatwo dostępne dla pracowników.
  • Musi z niego wynikać początek i koniec normalnego czasu pracy, liczba i czas trwania przerw w pracy (albo generalne uregulowanie przerw w pracy) oraz tygodniowy okres wypoczynku.
  • W przypadku ruchomego czasu pracy wywieszony zapis musi zawierać ramy ruchomego czasu pracy, wszelkie możliwości przenoszenia oraz czas trwania i umiejscowienie w czasie tygodniowego okresu wypoczynku.
  • W przypadku zastosowania systemów elektronicznych należy zagwarantować pracownikom dostęp do danych zapisanych w formie elektronicznej.

Zapisy rzeczywistego czasu pracy

Należy prowadzić zapisy rzeczywistego czasu pracy wszystkich oddelegowanych pracowników.
Zapisy oraz inne dokumenty umożliwiające kontrolę wynagrodzeń, muszą być przechowywane w miejscu pracy.
Naruszenie wymogu prowadzenia i posiadania na miejscu zapisów czasu pracy jest surowo karane karami pieniężnymi do 10 000 euro, a w przypadku powtórnego naruszenia aż do 20 000 euro.

Zapisy czasu pracy muszą zawierać:

  • początek i koniec rzeczywistego czasu pracy,
  • umiejscowienie w czasie i czas trwania przerw w pracy oraz
  • ewentualne okresy rozrachunkowe.

 

Artikel poleć